Muzej – pedagoška perspektiva

Pedagoški muzej je mesto koje mi je dalo novu, svežu perspektivu u sagledavanju znanja i procesa učenja dece i mladih. Paradoksalno, s obzirom da se radi o muzeju, zar ne? Iako samo kao volonter, imala sam priliku da upoznam delatnost koja je meni do tada bila potpuno nepoznata. Istraživanje i analiza potreba publike u muzeju, pre svega dece i mladih, kreiranje adekvatnih obrazovnih programa za posetioce muzeja, prilagođavanje tematskih vođenja bile su neke od aktivnosti čiji sam bila deo, zajedno sa svim zaposlenima koji su mi to omogućili.

Sa novim paradigmama u obrazovanju, promenile su se uloge i položaj svih institucija kulture koje su se nekada posmatrale i vrednovale isključivo kao činioci, ne i kao mogući nosioci sistema (neformalnog) obrazovanja. U tom smislu značaj biblioteka, muzeja, pozorišta, uloga medija, društvenih i stručnih organizacija i udruženja je bio posmatran nezavisno i odvojeno od uloge i položaja koju su imale škole (kao formalne, a samim tim i značajnije vaspitno-obrazovne institucije). Danas se institucije kulture i škola posmatraju kao partneri koji dele zajednički cilj i imaju jednaku odgovornost u obrazovanju dece. U tom smislu, postaje jednako važno ne samo učenje u školi, već učenje u svim vanškolskim, neformalnim i informalnim kontekstima.

Stvaranje obrazovnih programa u muzeju

U istraživanjima koja se bave obrazovnom ulogom muzeja (s primarnim fokusom na učenike kao posetioce i publiku), istražuju se načini na koji se učenje u muzeju može javiti, olakšati i proširiti. Kako omogućiti i podstaći interakcije dece i mladih sa simbolima i znakovima, kako podstaći stvaranje autentičnih aktivnosti i iskustva u muzeju?

Iz pedagoške perspektive, stvaranje obrazovnih programa u muzeju počiva na dve, međusobno dopunjujuće ideje. Sa jedne strane, muzej, kao institucija kulture, želi da prenese posetiocima sadržaje koje smatra važnim. Ti sadržaji su predstavljeni kroz muzejsku postavku izborom eksponata, njihovim opisom i načinom njihove prezentacije. Muzej polazi, sa jedne strane, od shvatanja učenja kao prenošenja relevantnih, naučno proverenih znanja (akademska obrazovna paradigma) koja su zbog prirode njihovog saznanja u kontekstu muzeja, jedinstvena i samo u muzeju dostupna. Biti u mogućnosti da se komunicira sa artefaktom, predmetom istorijske, kulturne, nacionalne i predmetno-specifične vrednosti, muzej vidi kao neprocenjivo iskustvo.

Sa druge strane, učenje se razume kao proces stvaranja značenja u specifičnom konteksu muzeja kao kulturne, obrazovne, društvene institucije, ali koja to postaje tek ukoliko kao takva ostavi utisak na posetioca, tek ukoliko ostvari vezu sa publikom. Da bi se to postiglo, muzej kao institucija se posmatra kao mesto za učenje, sredina za neiscrpno istraživanje i igru. Muzej se posmatra kao socijalna i fizička sredina gde se posetioci sreću sa objektima i idejama koje tumače i interpretiraju polazeći od sopstvenog iskustva, u okviru svojih verovanja, misli i ideja.

Više o tome kako deca i mladi uče u muzeju, i ulozi pedagoga u muzeju pročitajte u mom tekstu “Obrazovna uloga muzeja” objavljenom u okviru konferencije VASpitanje danas, u organizaciji Filozofskog fakulteta u Beogradu i Pedagoškog društva Srbije.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s